قيام زيد بن على آغاز شد ، امّا تمايز فرقه‌اى اين گروه و طرح و ترويج انديشه‌هاى آنان در باب جايگاه امامت را بايد درگذر زمان و در جريان قيام‌هاى بعدى علويان ، به ويژه سادات حسنى ، ملاحظه كرد . در جريان اين قيام‌ها و نوعا به انگيزه توجيه اهداف صاحبان اين قيام‌ها بود كه قيام و حركت سياسى و دعوت آشكار به امامت و خلافت از شرايط و وظايف اصلى امام تلقى گرديد . اين پديده ، اختلافات ديگرى نظير تقسيم سادات به حسنى و حسينى ، تقسيم تشيع به زيدى و جعفرى و از آن پس اثنىعشرى و نيز جدايى خط سير مبارزان سياسى به دو جناح تندرو و معتدل و اختلاف در برخى از شرايط ظاهرى براى امام را در پى داشت . عموم پژوهشگران حركت زيد را سرآغاز ظهور زيديه دانسته‌اند . زيديه نيز همواره انديشه‌هاى خود را دربارهء ويژگىهاى امام به زيد منتسب مىكردند و حركات خود را الهام گرفته از حركت وى مىدانستند . با اين‌حال قيام زيد را مىتوان بيشتر حركتى در جهت امر به معروف و نهى از منكر و قيامى از روى غضب براى خدا و رسول و نه حركتى صرفا شيعى و علوى و يا به منظور كسب موقعيت ويژهء به حساب آورد « 1 » حتى بنابر يك تحليل ، با توجه به اين اهداف مقدس و بىتوجهى او به خود محورى بود كه امامان شيعه نيز براى قيام و شخصيت او حساب جداگانه‌اى باز كرده بودند . امّا حركت و دعوت برخى از سادات حسنى در دوران امامت امام صادق عليه السّلام و ادامه آن در عصر ديگر امامان ، از نوع ديگرى به حساب آمده است .

--> ( 1 ) . به اين نكته بايد توجه كرد كه اساسا شعار زيد همان شعار پيامبر صلّى اللّه عليه و آله « يا منصور امت » است ، همان ، ص 246 . اين‌كه گزارش شده كه در قيام وى عده‌اى از فقها و علماى اهل سنت نيز حضور داشتند و پيروان گروه‌هايى چون معتزله ، مرجئه و حتى خوارج با او همراهى مىكردند نيز دلالت بر همگانى بودن قيام او دارد . مثلا نك : اصفهانى ، ص 99 ؛ حميرى ، ص 185 ؛ تفصيل آن را بنگريد : جعفريان ، تاريخ سياسى اسلام ، ج 2 ، ص 68 به بعد .